Strona główna » Niemowlę » Refluks żołądkowo-przełykowy u noworodków i niemowląt – objawy, leczenie i powikłania

Refluks żołądkowo-przełykowy u noworodków i niemowląt – objawy, leczenie i powikłania

U prawie połowy niemowląt dwa do trzech razy dziennie występują objawy sugerujące refluks żołądkowo-przełykowy, co jednak wcale nie musi oznaczać, że twój maluszek go ma.


Co to jest refluks żołądkowo-przełykowy?

Refluks żołądkowo-przełykowy to przemieszczanie się treści żołądkowej do przełyku częściej dotyczy wcześniaków i dzieci, u których występowała kolka. Zwykle pojawia się między drugim a czwartym tygodniem życia i może trwać aż do ukończenia przez dziecko pierwszego lub nawet drugiego roku życia. Stan ten zwykle osiąga szczyt w wieku 4 miesięcy i ustępuje samoistnie między 12 a 18 miesiącem życia.




Powikłania refluksu żołądkowo-przełykowego u dziecka

Diagnozę często stawia się klinicznie, w tym na podstawie próby zmiany diety, ale niektóre niemowlęta wymagają serii górnych odcinków przewodu pokarmowego, zastosowania sond pH i impedancji przełyku, a czasem endoskopii.

  • drażliwość
  • problemy z oddychaniem
  • słaby wzrost

Refluks żołądkowo-przełykowy wymaga jedynie zapewnienia bezpieczeństwa. Leczenie rozpoczyna się od modyfikacji pozycji karmienia i układaniu dziecka po karmieniu; niektóre niemowlęta wymagają leków tłumiących kwas, takich jak inhibitory pompy protonowej lub blokery H2. Rzadko wymagana jest operacja przeciwrefluksowa.



Co powoduje refluks u niemowląt i dzieci?

W większości przypadków refluks u niemowląt jest spowodowany źle skoordynowanym przewodem pokarmowym.  Winny jest zwykle niedojrzały układ trawienny dziecka, a większość niemowląt wyrasta z tego stanu do pierwszych urodzin. U starszych dzieci przyczyny występowania refluksu są często takie same jak u dorosłych. Rozluźnienie zastawki mięśniowej między żołądkiem a przełykiem  może powodować wystąpienie objawów i wypłynięcie kwasów trawiennych do góry układu pokarmowego.

Inne przyczyny to alergia pokarmowa , najczęściej jest to alergia na mleko krowie.
Karmisz dziecko piersią i obawiasz się wystąpienia u niego objawowi refluksu?

Zobacz: Dieta bezmleczna bez laktozy u karmiącej piersią matki

Mniej powszechną przyczyną jest gastropareza (opóźnione opróżnianie żołądka), w której pokarm pozostaje w żołądku przez dłuższy czas, utrzymując wysokie ciśnienie żołądkowe, które predysponuje do refluksu.




Jakie są objawy refluksu żołądkowo-przełykowego?

Refluks przypomina zgagę u dorosłych. Kwas z żołądka odpływa do przełyku lub do gardła objawiający się jako mokre bekanie po karmieniu – powodując częste ulewanie i wymioty. Jest to dokuczliwa dolegliwość powodująca rozdrażnienie o płacz u dziecka. Częstość refluksu żołądkowo-przełykowego wzrasta między 2 miesiącem a 6 miesiącem życia (prawdopodobnie z powodu zwiększonej objętości płynu przy każdym karmieniu), a następnie zaczyna się zmniejszać po 7 miesiącach. Refluks żołądkowo-przełykowy ustępuje u około 85% niemowląt po 12 miesiącach i 95% po 18 miesiącach.

Objawy refluksu u niemowlaka:

  • częste ulewanie, czkawka, odbijanie się,
  • wymioty (wymiotowanie zwykle kilka godzin po karmieniu),
  • trudności z przełykaniem,
  • trudny do ukojenia płacz,
  • ostry ból,
  • wyginanie się w łuk w trakcie karmienia,
  • odmawianie jedzenia lub na odwrót – niepohamowany apetyt u dziecka,
  • trudności z jedzeniem (duszenie się lub wymiotowanie podczas karmienia)
  • powolny przyrost masy ciała,
  • obfite ślinienie się,
  • Narzekanie kwaśnego smaku w ustach



Czy można w jakiś sposób zapobiegać refluksowi żołądkowo-przełykowemu?

Refluks zwykle zanika samoistnie. Można jednak spróbować zapobiegać jego objawom poprzez:

  • dłuższe karmienie piersią,
  • podawanie dziecku mniej pokarmu – objawy refluksu są zawsze silniejsze w przypadku przejedzenia, dlatego lepiej karmić niemowlę częściej, podając mu mniej pokarmu,
  • częste podnoszenie dziecka do odbicia po karmieniu,
  • podkładanie wyżej poduszki pod główkę dziecka po karmieniu,
  • dawanie smoczka po karmieniu (ssanie smoczka pomaga zapobiegać odpływom treści żołądkowej do przełyku),
  • nie kąpanie niemowlaka zaraz po karmieniu.



Czy refluks żołądkowo-przełykowy łączy się z powikłaniami?

Z występowaniem refluksu żołądkowo-przełykowego lekarze wiążą niekiedy ataki ostrego kaszlu, zachłystowe zapalenie płuc, bezdech a także problemy rozwojowe.

Na czym polega leczenie refluksu żołądkowo-przełykowego?

Refluks rzadko wymaga interwencji medycznej.

  • Modyfikowanie żywienia
  • Układanie dziecka po karmieniu (pozycjonowanie)
  • Czasami terapia tłumiąca kwas
  • Rzadko operacja

Jeśli jednak dziecko nie przybiera na wadze, nie może spać i bardzo cierpi natychmiast skontaktuj się z lekarzem, który być może podejmie decyzję o wykonaniu zabiegu operacyjnego.



Na czym polega pozycjonowanie i układanie dziecka po karmieniu?

Po karmieniu niemowlęta trzymane są w pozycji stojącej, nie siedzącej przez 20 do 30 minut (siedzenie, podobnie jak w foteliku dla niemowląt, zwiększa ciśnienie żołądkowe i nie jest pomocne).

Do spania nie zaleca się już pozycjonowania z lewej strony i podnoszenia głowy łóżeczka ze względów bezpieczeństwa. Niezależnie od obecności refluksu jedyną zalecaną pozycją do spania dla niemowląt jest leżenie na wznak, które, jak wykazano, zmniejsza ryzyko zespołu nagłej śmierci niemowląt.

refluks niemowlęcy operacja

Niemowlęta z ciężkimi lub zagrażającymi życiu powikłaniami refluksu, które nie reagują na terapię medyczną, można rozważyć w leczeniu chirurgicznym. Głównym rodzajem operacji przeciwrefluksowych jest fundoplikacja. Podczas tej procedury górna część żołądka jest owinięta wokół dystalnego przełyku, aby pomóc w zaciśnięciu dolnego zwieracza przełyku.



Fundoplikacja może być bardzo skuteczna w usuwaniu refluksu, ale ma kilka komplikacji. Może powodować ból, gdy niemowlęta wymiotują (np. Podczas ostrego zapalenia żołądka i jelit), a jeśli opakowanie jest zbyt ciasne, niemowlęta mogą mieć zaburzenia połykania. Jeśli pojawi się dysfagia, okład można rozszerzyć endoskopowo. Niektóre anatomiczne przyczyny refluksu również mogą wymagać korekcji chirurgicznej

Źródło: William J. Cochran , MD, Geisinger Clinic


Polecane artykuły:

Wiotkość zwiotczenie krtani (laryngomalacja) u niemowląt